kultura enter miesięcznik wymiany idei

miasto marzenie

Sławomir Żurek
Zobaczyć ukrytą tajemnicę. O Władysławie Panasie, jego pisarstwie i jego mieście...

Tę niespokojną rytmikę miasta ciągle oscylującego między sielanką a katastrofą najlepiej wyczuwają mistycy i poeci: Widzący z Lublina i Józef Czechowicz. [...] Długie okresy absolutnego wyciszenia i raptowne najazdy apokaliptycznych jeźdźców – taką ma naturę schemat metryczny Lublina. Jak klasyczny trochej, albo równie klasyczny jamb.

Sasza Dobrojer
Odessa Dream

Wystawiliśmy stół nad brzegiem Morza Czarnego, na nim spoczęły talerze, piękne naczynia, szklane filiżanki. Znajomi zdziwili się i zapytali: „Po co to wszystko? Wystarczą plastikowe kubeczki i papierowe tacki". Gospodyni domu zmierzyła ich wzrokiem od góry do dołu i powoli, z postawą pełną godności, odpowiedziała: „Proszę Pani! Dla Pani może jest to krótki wyskok za miasto. Ale proszę wiedzieć, że my tu żyjemy pięć miesięcy w roku. To jest Dom. A w każdym dobrym odesskim domu stół ma wyglądać porządnie!"

Doris Walaschek
Provinz ist überall. Patrząc z Zachodu na Wschód

Przeszłość wydaje się mieć tutaj wyjątkowo współczesny charakter, nadal w tajemniczy sposób czuje się obecność duchów dawnych mieszkańców miasta, tych wszystkich kombatantów, anarchistów, ekscentryków, bibliofilii i bibliomanów, arian, żydowskich handlarzy, nosiwodów, cudownych rabinów. Nie zdziwiłabym się, gdybym któregoś szarego listopadowego wieczoru zobaczyła spacerującego we własnej osobie rabina Horowitza idącego od strony Teatru Starego w kierunku ulicy Złotej.

dział wschodni

Lawon Barszczeuski
Poezja rodzi się z nicości. O współczesnej poezji białoruskiej

Nadeszły lata trzydzieste. Pisarstwo stało się jednym z najbardziej niebezpiecznych zajęć. Badacz terroru bolszewickiego Leanid Marakou niedawno opublikował dokument z dnia 15 września 1937 r., podpisany przez J. Stalina, W. Mołotowa, oraz przez naczelnika 8-go wydziału Zarządu Głównego Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR starszego oficera W. Cesarskiego. Była to lista 103 osób skazanych na rozstrzelanie. Pod numerem 1 na tej liście widnieje poeta Anatol Wolny, pod numerem 18 poeta Aleś Dudar, pod numerem...

Kiedy Żadan przestanie pisać?
Rozmowa z Serhiejem Żadanem. Na kanwie „Hymnu młodzieży demokratycznej”

Paweł Laufer
Ukraińska perseweracja

Dla zadośćuczynienia oddajmy Ukrainę Zachodnią Polsce, Zbiór funduszy na uzbrojenie, Partia Regionów – Partia Patriotów, Przesiedlimy Hucułów do pieców hutniczych. Jakże znamienne i wymowne są te hasła, które głoszono w Doniecku podczas minionych wyborów prezydenckich. Ile w tych słowach szowinistycznego odrzucenia wszystkiego, co znajduje się po zachodniej stronie Dniepru. Tu właśnie, na Wschodniej Ukrainie, najwyraźniej dostrzec można w postawach ludzkich coś, co nazwać można ukraińską perseweracją...

Stepan Welyczenko
Ukraina na rozdrożu

Choć politycy Partii Regionów popierają niepodległość Ukrainy, niezawisłość od Rosji, co dyktowane jest troską o utrzymanie kontroli nad terytorium, na którym znajdują się ich majątki, to trudno zrozumieć na jaki sposób: polski czy białoruski rozumieją tę niezależność.

sztuki wizualne

Hubert Mącik
Paradoks Formy Otwartej

Osiedle Słowackiego Oskara i Zofii Hansenów  to realizacja Formy Otwartej, architektura zaprojektowana tak, by możliwie swobodnie przekształcać i rozwijać ją w zależności od potrzeb, architektura dla ludzi, a nie przestrzenny fetysz, pomnik stworzony dla uwielbienia fundatora i twórcy. Czy można traktować Formę Otwartą tak, jak traktuje się zamknięte formalnie, skończone dzieła architektury historycznej? Czy nie byłoby bliższe sensowi Formy Otwartej chronienie owej „otwartości”? Dbanie o umożliwianie swobodnego rozwoju i przekształceń w miarę ludzkich potrzeb?

Marta Ryczkowska
Zamość i Auschwitz – po obu stronach utopii

W 2006 roku Mirosław Bałka wziął udział w międzynarodowym projekcie dotyczącym przestrzeni miejskiej „Ideal City – Invisible Cities” (Zamość – Poczdam) w Zamościu. Stworzył ścianę, która swoją formą i wymową nawiązywała do obozu w Auschwitz. Tym sposobem skierował dyskusję o utopii idealnego miasta w obszar, w którym utopia zmaterializowała się wraz z najgorszymi jej konsekwencjami.

Paulina Zarębska
Miasta idealne – utopie i realizacje.

Od początku, od narodzenia człowiekowi towarzyszą marzenia i fantazje zrodzone z pragnienia. Homo sapiens produkuje narzędzia, żywność, odzież i tworzy schronienia. Tak zaczynano.

teatr

Jarosław Cymerman
Teatr stołecznego królewskiego miasta Lublina

Odważny gest przekraczania swych ograniczeń wpisany jest w dzieje lubelskich scen równie mocno jak „dośrodkowy” duch teatralnej prowincji. Pomimo licznych niepowodzeń konieczność tego przekraczania gniecie niczym „siła fatalna” kolejne pokolenia ludzi tworzących lubelski teatr.

W ogóle najważniejsza rzecz na świecie...

– o teatrze i kontestacji rozmawiają: Mirosław Haponiuk, Kazimierz Iwaszko, Marcin Kęszycki, Wojciech Krukowski, Janusz Opryński, Franciszek Piątkowski, Andrzej Rozhin.

Poza kanonem

Rozmowa z Elżbietą Rojek i Danielem Birdem, twórcami projektu Anna Planeta.

Daniel Bird
Zakładając czerwone trzewiki

Cenię „The Archers” bardziej niż Grotowskiego. Dlaczego? Nie tylko zrealizowali wszystko do czego przystępuje polski awangardowy teatr , ale zrobili to dla masowego odbiorcy.

animacja

Aneta Pepaś
Miasto twórcze w kontekście Europejskiej Stolicy Kultury – spełniające się marzenie.

Załóżmy, że jesteśmy miastem, które otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Czy nie damy „omamić się złotem”? Czy starczy nam sił, by zbudować miasto twórcze - miasto, w którym ma odzwierciedlać się pomysł zapoczątkowany w 1985 roku przez ówczesną minister kultury Grecji – Melinę Mercouri. Była ona jedną z najsłynniejszych aktorek europejskich, która do idei desygnowania miast jako kulturalnych stolic Europy musiała przekonać wielu takich, którzy słysząc słowo „kultura” – „może nie sięgali od razu po rewolwer, ale dawali wyraźne oznaki zniecierpliwienia lub głębokiego znudzenia”.

archiwum miesięcznika „NA PRZYKŁAD”

kultura enter
miesięcznik wymiany idei
redaguje zespół: Grzegorz Rzepecki, Mirosław Haponiuk, Grzegorz Kondrasiuk (sekretarz redakcji), Magda Linkowska, Paweł Laufer
projekt logo i okładki: Dawid Jurek
www: Łukasz Gładysz

dział wschodni
Paweł Laufer
sztuki wizualne
Magda Linkowska
teatr
Grzegorz Kondrasiuk

Wydawca:
Ośrodek Animacji Kultury
Centrum Kultury w Lublinie
e-mail: redakcja@kulturaenter.pl